Kategoriler

Uzman Diyetisyen İzan Işık: Covid-19’dan korunmak için yeterli ve dengeli beslenin

Uzman Diyetisyen İzan Işık: Covid

Link: https://www.dunya.com/saglik/uzman-diyetisyen-izan-isik-covid-19dan-korunmak-icin-yeterli-ve-dengeli-beslenin-haberi-466316

Beslenme ve Diyet Uzmanı İzan Işık, Covid-19 virüsüne karşı “koruyucu mucize besin” olmadığını belirterek, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için dengeli beslenme ve hijyen kurallarına uyulması gerektiğini söyledi.

Uzm. Dyt. İzan Işık, sıkça sorulan “besinlerin covid-19 virüsünden korunması” konusunda da; genel kural “Besin Güvenliğinin Dört Temel Adımına” hassasiyetle uyulması gerektiğini belirtti.

Yapılan yanlışlar ve bağışıklık sistemini güçlendiren besinler

“Bu dönemde de her dönemde olduğu gibi ‘mucize besin’ ya da ‘süper besin’ algısına kapılarak tek bir besine yüklenmek doğru değildir.” uyarısını yapan İzan Işık, yapılan bir diğer yanlışın da evlerde raf ömrü uzun olan makarna, pirinç, bakliyatlar vb. ürünlerin stoklanması ve beslenmenin ağırlıkla bu tür gıdalarla yapılması olduğunu kaydetti.

İzan Işık, dengeli beslenmeye yönelik olarak “Bu dönemde bağışıklığı yüksek tutmanın en etkili yolu sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmeden geçmektedir. Bu yüzden yine sağlıklı tabak modeline uygun beslenmek esas alınmalıdır. Sağlıklı tabak modelinde tabağın yarısını sebzeler, yüzde 25’ini tahıllar, yüzde 25’ini ise yüksek protein içerikli besinler (kurubaklagiller ile et ve et ürünleri) oluşturmaktadır. Böyle bir tabağın beraberinde de süt, yoğurt, kefir veya ayran bulunmalıdır” dedi.

İzan Işık, evde kalanların hareketsizlik, uyku ve beslenme düzenlerinde bozulma gibi sorunlarla karşılaşabileceklerini de belirterek, “Salgından korunmak için bireylerin zorunlu olmadıkça evlerimizden çıkmaması büyük önem taşıyor. İlk önemli nokta, evde bir rutin oluşturmaktır. Bu bağlamda önceden belirlenmiş uyku saatlerine özen gösterilmeli, her sabah mutlaka belli saatte kahvaltı yapılmalı ve bunu takiben gün içerisinde öğün atlanmamalıdır. Ev içi egzersizleri yapmak vücut ve ruh sağlığını olumlu yönde etkileyeceği için ikinci adım bu olmalıdır” dedi. İzan Işık, su içilmesi, taze sebze ve meyve tüketimi ve öğünlerdeki besinlerin dengeli olması gerektiğini vurguladı.

Fazla C vitamininin faydası yok, kivi ile açık kapatılabilir

Uzm. Dyt. İzan Işık, C vitamininin kivi, yeşil biber, turunçgiller, koyu yeşil yapraklı sebzelerde yoğun olduğunu, bireyin günlük ihtiyacı olan 90 mg olan C vitamini ihtiyacını 1 büyük boy portakal, 1 orta boy kivi veya 1 yeşilbiber yiyerek sağlayabildiğini belirterek, fazlasının vücuttan atılması nedeniyle ihtiyacın üzerinde C vitimani alımının gerekmediğini kaydetti.

Endonezya’da yapılan bir çalışmanın sonuçları hakkında da açıklamalarda bulunan Uzm. Dyt. İzan Işık, “Turunçgiller ile curcumanın Sars-CoV-2'nin gelişiminde bir inhibitör olarak iyi potansiyel sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda henüz kanıtlar ve çalışmalar yeterli olmasa da, turunçgiller ile curcuma bitkisinin yani bildiğimiz şekliyle zerdeçalın koronavirüs profilaksisinde kullanılabileceği yorumu yapılabilir. Özellikle antikarsinojenik etkileri ile ön plana çıkan zerdeçalı baharat olarak yemeklerde kullanırken dikkat edilmesi gereken ise mutlaka yağ ve karabiber ile tüketilmesi olacaktır çünkü bu etkileşim ile emiliminin arttığı bilinmektedir” dedi. Uzm. Dyt. Işık, yeşil çay, tarçın çayı, ıhlamur, adaçayı, zencefil çayı gibi bitkisel çayların bağışıklık veya genel sağlık üzerine olumlu etkilerini görmek mümkün olsa da doğrudan koronavirüsten korunmak üzerine etkileri olduğuna dair bir bilgi olmadığını söyledi.

Yaş sebze-meyve alınabilir ama ambalajsız gıdalardan uzak durun

Uzm. Dyt. İzan Işık, bu dönemde evde yemek hazırlamanın en doğru davranış olacağını belirtirken, yaş sebze ve meyve hariç ambalajsız gıdalar ve paketli olmayan süt ürünlerinden kaçınılması gerektiğini belirtti.

Enfekte olan bir kişinin hazırladığı besinden Covid-19’un bulaşabildiğine dair kesin bir bilgi olmadığını belirten İzan Işık, yüzeylerden bulaşma riskine karşı da dikkatli olunması gerektiğini belirtirken, normal dönemlerde uygun meyve ve sebzelerin kabuklu tüketimini tavsiye ederken, salgın döneminde soymayı tavsiye ettiklerini bildirdi.

Besinleri koruma yolu: Besin güvenliğinin dört temel adımı

Uzm. Dyt. İzan Işık, gıdaların hazırlanması ve elde edilmesine yönelik olarak hijyen tedbirlerinin önemli olduğunu ancak Covid-19’un besin yoluyla bulaştığına dair kesin bir bilgi olmadığını vurguladı. Buna karşılık, sadece Covid-19’dan değil, besin aracılığıyla bulaştığı bilinen norovirüs, hepatit A gibi virüslerden korunmak ve hijyen kurallarına uymak için besin güvenliğin dikkat edilmesi gerektiğini anlatan İzan Işık, bunun da Besin Güvenliğinin Dört Temel Adımına uyum ile sağlanabileceğini belirtti.

Marketten eve döndüğümüzde nelere dikkat etmeliyiz?

Uzm. Dyt. Işık, “Besin Güvenliğinin 4 Temel Adımının” ilkinin “besinlerin temizliği” olduğunu, hem satın alma aşamasında temiz besinlerin tercih edilmesi gerektiğini, eve getirildikten sonra da mutlaka temizlenmesi gerektiğini belirtti. Uzm. Dyt. Işık şunları kaydetti:

“Marketten alınan paketli yiyecek ve içecek maddeleri mutfağa yerleştirilmeden önce mutlaka temizlenmelidir. Bu noktada uzmanların en etkili önerisi olan sabun ve su ile temizlik yapılabileceği gibi, sabunun olmadığı durumlarda yüzde 60-70 alkol içeren kolonya ve dezenfektanlar kullanılabilir. Ayrıca bu ambalajlı ürünler paketlerinden çıkarılarak, uygun kaplara boşaltılabilir.

Pazardan alınan sebze ve meyvelerin temizliğinde ise kesinlikle sabun veya deterjan kullanılmamalıdır. Bu besinler bol su ile yıkandıktan sonra var ise dış kabukları soyularak tüketilebilir. Sirkenin bakterisidal etkisi sebebiyle bu besinler sirkeli suda bekletilerek de tüketilebilir, ancak unutmamak gerek ki koronavirüs bir bakteri değildir ve şu anda sirkenin koronavirüse karşı koruyucu olduğuna dair bir kanıt bulunmamaktadır”

Uzm, Diyetisyen İzan Işık, besin güvenliğinin ikinci adımının besinlerin ayrılması olduğunu belirterek, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, sebze ve meyveler, çiğ ve pişmiş her türlü besini birbirinden ayrı biçimde saklaması gerektiğini kaydetti. Mutfak tezgahları ve lavaboların gün içerisinde düzenli aralıklarla temizlenmesi gerektiğini de hatırlatan Uzm. Dyt. Işık, “Et ürünleri ile sebzeler için kullanılan doğrama tahtaları da ayrı tutulmalıdır.

“Besin Güvenliğinin 4 Temel Adımının” üç ve dördüncü adımları olan pişirme ve soğutmada yönelik olarak ise İzan Işık, “Besinleri iyi pişirmek ve uygun biçimlerde soğutarak buzdolabında muhafaza etmek son derece önemlidir” diye konuştu.

Özet
:
X